Manlift hidrolik yağı seçimi ve değişim aralıkları
Hidrolik yağ, manliftte hem gücü ileten hem de pompa, valf ve silindirleri yağlayıp soğutan sıvıdır. Yanlış yağ seçimi ya da geciken değişim, pahalı parçaların erken aşınmasına ve kumanda hareketlerinde düzensizliğe yol açar.
Hidrolik yağ manliftte ne iş yapar
Personel yükseltici platformlarda pompa, motorun ya da elektrik motorunun ürettiği gücü yağ basıncına çevirir. Bu basınç silindirleri iter, bom ve makas kollarını hareket ettirir, bazı modellerde yürüyüş motorlarını da döndürür. Yağ aynı anda hareketli parçalar arasındaki sürtünmeyi azaltır, ısıyı tanka taşır ve sistemdeki kirleri filtreye götürür.
Bu görevlerin hepsi yağın özelliklerine bağlıdır. Fazla koyu bir yağ soğuk sabahlarda pompayı zorlar ve hareketleri yavaşlatır. Fazla ince bir yağ ise sıcakta yağ filmini zayıflatır, iç kaçakları artırır ve pompanın verimini azaltır. Bu yüzden seçim, makinenin çalışacağı ortamla birlikte düşünülmelidir.
Doğru yağı seçerken nelere bakılmalı
İlk ve en önemli kaynak makinenin kullanım ve bakım kılavuzudur. Üretici; yağın tipini, viskozite sınıfını ve kabul edilen alternatifleri burada belirtir. Kılavuz elinizde yoksa tank üzerindeki etikete veya makine plakasındaki model bilgisine göre servisten doğru bilgiyi isteyebilirsiniz. Tahmine dayalı seçim yapmak yerine bu bilgiyi netleştirmek, ileride oluşacak arızaları önler.
- Üreticinin önerdiği viskozite sınıfı ve yağ tipi
- Makinenin çalışacağı ortam sıcaklığı, açık şantiye veya kapalı depo
- Aşınma önleyici katkı ve köpük önleyici özellik
- Sistemde mevcut yağla uyumluluk, farklı tiplerin karıştırılmaması
- Gıda, ilaç veya hassas çevre koşullarında özel yağ gereksinimi
Viskozite ve çalışma sıcaklığı
Viskozite, yağın akmaya karşı direncidir ve sıcaklıkla değişir. İstanbul ve çevresinde kışın soğuk sabahlar, yazın ise güneş altında ısınan tanklar aynı makineyi farklı koşullarda çalıştırır. Viskozite indeksi yüksek yağlar bu farka daha az tepki verir. Soğuk iklimlerde daha ince, sıcak ve yoğun kullanımda daha kalın sınıf tercih edilir, ancak karar yine üreticinin aralığı içinde kalmalıdır.
Mineral, sentetik ve biyolojik yağlar
Manliftlerin çoğunda aşınma önleyici katkılı mineral hidrolik yağ kullanılır. Sentetik yağlar geniş sıcaklık aralığında daha kararlıdır, ancak contalarla uyumu kontrol edilmelidir. Biyolojik olarak parçalanabilen yağlar, sızıntının çevreye zarar verebileceği alanlarda tercih edilir. Bir tipten diğerine geçişte sistemin tamamen boşaltılması ve yıkanması gerekir, aksi halde karışım köpürme ve tortu yapabilir.
Değişim aralıkları
Hidrolik yağın ömrü takvimle ve çalışma saatiyle birlikte değerlendirilir. Üretici kılavuzu genellikle belirli bir çalışma saati veya süre verir, hangisi önce dolarsa o esas alınır. Ağır koşullarda, tozlu şantiyelerde ve sürekli vardiyalı kullanımda bu aralık kısaltılmalıdır. Aşağıdaki tablo, hangi işlemin hangi sıklıkta düşünülmesi gerektiğine dair genel bir çerçeve sunar.
Yeni bir makinede ilk filtre değişimi özellikle önemlidir. Montaj ve ilk çalışma sırasında oluşan ince metal parçacıklar ve conta kırıntıları ilk saatlerde filtrede toplanır. Bu filtre zamanında değiştirilmezse tıkanır, baypas valfi açılır ve süzülmemiş yağ pompaya ve valflere ulaşır. Yapılan her değişimin tarihini ve çalışma saatini bakım kaydına yazmak, bir sonraki aralığı doğru planlamayı sağlar.
| İşlem | Ne zaman | Not |
|---|---|---|
| Seviye kontrolü | Her vardiya başında | Platform tamamen kapalıyken bakılır |
| Görsel yağ kontrolü | Haftalık | Renk, bulanıklık ve köpük izlenir |
| Dönüş filtresi değişimi | İlk bakımda ve kılavuzdaki aralıkta | Filtre gösterge uyarısında erken değişir |
| Emiş süzgeci temizliği | Yağ değişimlerinde | Hasarlıysa değiştirilir |
| Yağ değişimi | Kılavuzdaki saat veya süre dolunca | Ağır kullanımda daha sık |
| Tank havalandırma filtresi | Periyodik bakımlarda | Tozlu ortamda daha sık kontrol |
Yağın değişmesi gerektiğini gösteren işaretler
Bazen yağ, takvim dolmadan bozulur. Bir hortum değişiminden sonra sisteme kir girmesi, tanka su karışması ya da makinenin uzun süre aşırı ısınması yağın özelliklerini kısa sürede kaybettirir. Aşağıdaki işaretlerden birini görürseniz değişim zamanını beklemeden yağı kontrol ettirin. Şüpheli durumlarda temiz bir cam kaba alınan numune, karar vermeyi kolaylaştırır.
- Süt gibi bulanık renk, genellikle su karıştığını gösterir
- Koyu ve yanık kokulu yağ, aşırı ısınma sonucu bozulmayı işaret eder
- Tankta veya gözetleme camında kalıcı köpük oluşması
- Filtre tıkanma göstergesinin sık sık uyarı vermesi
- Pompadan gelen uğultu ve hareketlerde yavaşlama
Doğru yağ değişimi nasıl yapılır
Yağ değişimi yalnızca eski yağı boşaltıp yenisini doldurmak değildir. Silindirlerde ve hortumlarda kalan eski yağ, filtreler ve tank tabanındaki tortu temizlenmezse yeni yağ kısa sürede kirlenir. Temiz bir ortamda, temiz kaplarla ve uygun sırayla çalışmak işin kalitesini belirler. Atık yağ da yönetmeliklere uygun şekilde toplanmalı ve lisanslı firmalara teslim edilmelidir.
- 1Platformu tamamen indirin, silindirleri kapalı konuma getirin ve makineyi kapatın
- 2Tankı boşaltın, tank tabanını ve emiş süzgecini temizleyin
- 3Dönüş filtresini ve gerekiyorsa havalandırma filtresini değiştirin
- 4Yeni yağı filtreli bir dolum ekipmanıyla tanka doldurun
- 5Makineyi çalıştırıp tüm hareketleri birkaç kez tam stroklu yaparak havayı alın
- 6Platformu indirip seviyeyi tekrar kontrol edin, eksikse tamamlayın
Yağda sorun görürseniz servise danışın
Günlük seviye kontrolü ve görsel takip operatörün işidir, ancak yağın sık sık eksilmesi, bulanıklaşması veya köpürmesi bir arızanın sonucudur. Bu durumda yalnızca yağ değiştirmek sorunu geçici olarak gizler. Kaçağın, su girişinin ya da aşırı ısınmanın kaynağı bulunmalı, sonra temiz yağla sistem yeniden devreye alınmalıdır.
Manlift Servis olarak yağ ve filtre değişimlerini periyodik bakımın bir parçası olarak sahada, mobil servis araçlarımızla yapıyoruz. Makinenizin modeline uygun yağı ve orijinal ya da kaliteli muadil filtreyi işe başlamadan önce yazılı teklifle bildiriyoruz. Yıllık bakım anlaşmasıyla değişim tarihlerini sizin yerinize takip edebiliriz. Bilgi için 0532 303 90 89 numarasını arayabilir, tank etiketinin fotoğrafını WhatsApp'tan gönderebilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Farklı marka hidrolik yağları karıştırmak sorun olur mu?
Aynı tip ve viskozite sınıfındaki yağlar kısa süreli tamamlamada çoğu zaman sorun çıkarmaz, ancak katkı paketleri farklı olduğu için uzun vadede köpürme veya tortu oluşabilir. Mümkünse sistemde kullanılan yağın aynısıyla tamamlayın ve ilk bakımda tek tip yağa geçin.
Manliftte motor yağı veya şanzıman yağı hidrolik yağ yerine kullanılabilir mi?
Hayır. Motor ve şanzıman yağları farklı katkılarla, farklı çalışma koşulları için üretilir. Hidrolik sistemde köpürme, conta şişmesi ve valflerde yapışmaya neden olabilirler. Kılavuz özel olarak izin vermiyorsa yalnızca önerilen tipte hidrolik yağ kullanılmalıdır.
Seviye kontrolü neden platform kapalıyken yapılır?
Silindirler açıkken yağın bir kısmı silindirlerin içindedir ve tank seviyesi olduğundan düşük görünür. Bu durumda yapılan tamamlama, platform indiğinde tankın taşmasına ve havalandırma kapağından yağ atmasına yol açar. Ölçüm her zaman kılavuzda tarif edilen konumda yapılmalıdır.
Uzun süre çalışmayan manliftin yağı bozulur mu?
Bekleyen makinede yağ kullanılmasa da tank içindeki nem yoğuşarak suya dönüşebilir ve yağ oksitlenebilir. Sezonluk bekleyen ya da depoda duran makineleri devreye almadan önce yağın rengine ve berraklığına bakmak, gerekiyorsa analiz veya değişim yaptırmak faydalıdır.
Hidrolik yağ analizi yaptırmak gerekli mi?
Her makine için zorunlu değildir, ancak yoğun çalışan veya pahalı pompa ve valf grubu olan makinelerde faydalıdır. Analiz; su oranını, partikül kirliliğini ve aşınma metallerini gösterir. Böylece yağ gereksiz yere erken değiştirilmez, gizli bir aşınma da büyümeden fark edilir.