Akülü forklift aküsü nasıl şarj edilir ve bakımı nasıl yapılır
Akülü forkliftin en pahalı parçalarından biri aküsüdür ve ömrü büyük ölçüde günlük şarj alışkanlıklarına bağlıdır. Doğru şarj düzeni, düzenli su takviyesi ve temiz bir akü, vardiya boyunca güçlü çalışan bir makine anlamına gelir.
Forklift akü tiplerini tanıyın
Akülü forkliftlerde çoğunlukla traksiyon tipi aküler kullanılır. Bunlar araç akülerinden farklı olarak uzun süre düzenli akım vermek ve derin deşarja dayanmak üzere tasarlanmıştır. Şarj ve bakım kuralları, akünün kimyasına göre belirgin biçimde değişir.
Kurşun asit aküler
Kurşun asit aküler akülü forkliftlerde uzun süredir en yaygın kullanılan akü tipidir. Bu aküler sağlam ve çoğu durumda onarılabilir yapıdadır, ancak düzenli bakım ister ve şarj alışkanlıklarına karşı hassastır. Hücrelerden biri arızalandığında tüm aküyü değiştirmek yerine hücre değişimi yapılabilmesi önemli bir avantajdır. Kendi içinde sulu ve bakım gerektirmeyen tipler olarak ikiye ayrılır.
Sulu tip aküler
Sulu tip akülerde şarj sırasında elektrolitteki su azalır, bu yüzden düzenli saf su takviyesi gerekir. Şarj sonunda gaz çıkışı olur; şarj alanının iyi havalandırılması bu nedenle şarttır. Doğru bakım yapıldığında bu aküler uzun yıllar kullanılabilir. Bazı akülerde merkezi su doldurma sistemi bulunur ve takviye işini hem hızlandırır hem de seviyenin doğru tutulmasını kolaylaştırır.
Bakım gerektirmeyen jel ve AGM aküler
Jel ve AGM akülerde elektrolit sabitlenmiştir; bu akülere su eklenmez ve gaz çıkışı çok azdır, bu yüzden havalandırma imkânı sınırlı alanlarda tercih edilebilir. Buna karşılık aşırı şarja ve yüksek sıcaklığa daha duyarlıdır; bu akülerle mutlaka uyumlu şarj eğrisine sahip bir cihaz kullanılmalıdır.
Lityum iyon aküler
Lityum iyon aküler su takviyesi istemez, ara şarja uygundur ve batarya yönetim sistemi ile hücreleri kendisi dengeler. Bu akülerde bakım daha çok yazılım, bağlantı ve şarj cihazı uyumu üzerinden yürür. Akü değiştirilirken şarj cihazı ve forkliftin kontrol ünitesi de uyumlu olmalıdır.
Doğru şarj nasıl yapılır
Kurşun asit akülerde en sık yapılan hata, aküyü yarım şarjla kullanmak ya da çok boşaltmaktır. Genel kural, akü belirgin biçimde boşaldığında şarja almak ve şarjı kesintisiz tamamlamaktır. Akülü forklift aküsünü tamamen bitene kadar kullanmak hücrelere zarar verir.
- 1Forklifti şarj alanına park edin, çatalları indirin, kontağı kapatıp anahtarı çıkarın.
- 2Sulu tip akülerde akü kapağını açarak gaz çıkışına izin verin.
- 3Şarj cihazının kapalı olduğundan emin olup soketi akü soketine takın.
- 4Cihazı çalıştırın ve şarjın başladığını göstergeden doğrulayın.
- 5Şarj tamamlanana kadar soketi ayırmayın; şarj sırasında soketi çekmek ark oluşturur.
- 6Şarj bitince cihazı kapatın, ardından soketi ayırın.
- 7Akü kapağını kapatmadan önce akünün bir süre soğumasını bekleyin.
Ara şarj ve eşitleme şarjı
Kurşun asit akülerde gün içinde kısa ara şarjlar yapmak şarj döngüsünü bozar ve ömrü kısaltır; lityum akülerde ise ara şarj sorun değildir. Eşitleme şarjı, sulu akülerde hücreler arasındaki farkı gidermek için yapılan kontrollü bir aşırı şarjdır. Sıklığı akü ve şarj cihazı üreticisinin önerisine göre belirlenir. Birçok modern şarj cihazı eşitlemeyi otomatik yapar; yine de bu ayarın aküye uygun olduğundan emin olmak gerekir. Eşitleme sırasında gaz çıkışı arttığı için havalandırma daha da önemlidir.
Günlük ve haftalık akü bakımı
Akü bakımı uzmanlık gerektiren ve gerektirmeyen işler olarak ikiye ayrılır. Günlük işler operatör tarafından, ölçüm ve hücre kontrolleri ise eğitimli teknik personel tarafından yapılmalıdır. Basit görünen günlük işler, akünün ömrünü en çok belirleyen alışkanlıklardır ve vardiya düzenine bağlanmaları gerekir.
- Saf su takviyesini her zaman şarjdan sonra yapın; şarj öncesi eklenen su taşabilir.
- Yalnızca saf su kullanın, şebeke suyu veya asit eklemeyin.
- Hücre kapaklarını kapalı ve akü üst yüzeyini kuru tutun.
- Kabloları, soketleri ve kutup başlarını çatlak ve oksit açısından kontrol edin.
- Akü üzerinde metal alet veya parça bırakmayın.
Ölçüm ve kayıt
Sulu akülerde hücrelerin yoğunluğu ve voltajı belirli aralıklarla ölçülerek kaydedilir. Diğerlerinden belirgin biçimde farklı değer veren bir hücre, akünün tamamını etkilemeden önce fark edilmelidir. Ölçüm sonuçlarını tarihleriyle tutmak, akünün ne zaman yenileneceğini planlamayı da kolaylaştırır.
| İş | Sıklık | Kim yapar |
|---|---|---|
| Şarj göstergesi ve kablo kontrolü | Her vardiya | Operatör |
| Saf su seviyesi kontrolü | Haftalık veya kılavuza göre | Operatör |
| Akü üst yüzeyinin temizliği | Haftalık | Operatör |
| Hücre yoğunluk ve voltaj ölçümü | Aylık | Teknik ekip |
| Eşitleme şarjı | Üretici önerisine göre | Teknik ekip |
| Şarj cihazı ve soket kontrolü | Periyodik bakımda | Teknik ekip |
Güvenlik önlemleri
Kurşun asit akülerin şarjında hidrojen gazı çıkar ve elektrolit aşındırıcı bir asittir. Şarj alanı iyi havalandırılmalı, yakınında sigara içilmemeli ve kıvılcım çıkaran iş yapılmamalıdır. Su takviyesi ve ölçüm sırasında koruyucu gözlük, eldiven ve önlük kullanılmalı, alanda göz yıkama imkânı bulunmalıdır.
Akü çok ağırdır ve forkliftin denge ağırlığının bir parçasıdır. Akü değişimi uygun kaldırma ekipmanıyla yapılmalı, yerine takılan akünün ağırlığı üreticinin belirttiği değere uygun olmalıdır. Daha hafif bir akü forkliftin devrilme riskini artırabilir.
Akü servisi ne zaman gerekir
Akü vardiya bitmeden tükeniyorsa, şarj süresi uzadıysa, akü aşırı ısınıyorsa, kasada şişme veya asit sızıntısı varsa ya da bazı hücreler sürekli düşük değer veriyorsa durumu bir servisin değerlendirmesi gerekir. Bazen sorun aküde değil, şarj cihazında, kablolarda veya forkliftin kontrol ünitesindedir.
Manlift Servis ekibi akü ve şarj sistemini yerinde kontrol eder, gerekiyorsa hücre ölçümleri yapar ve onarım ya da değişim seçeneklerini yazılı teklifle sunar. Belirtileri 0532 303 90 89 numarasından anlatabilir, WhatsApp'tan akü etiketi ve şarj cihazı fotoğrafı gönderebilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Forklift aküsü ne kadar sürede şarj olur?
Süre akünün kapasitesine, ne kadar boşaldığına ve şarj cihazının gücüne bağlıdır. Kurşun asit akülerde tam şarjın ardından bir soğuma süresi de gerekir. Lityum aküler ise genellikle daha hızlı şarj olur. Doğru bilgi için akü ve cihaz üreticisinin değerlerine bakılmalıdır.
Forklift aküsüne saf su yerine çeşme suyu konabilir mi?
Konmamalıdır. Çeşme suyundaki mineraller ve klor plakalarda birikerek akünün kapasitesini düşürür ve ömrünü kısaltır. Yalnızca akü için uygun saf veya damıtılmış su kullanılmalı, eklenen miktar üreticinin belirttiği seviyeyi geçmemelidir.
Akünün üstünde beyaz tortu ve asit izi neden oluşur?
Çoğu zaman şarjdan önce fazla su eklenmesinden kaynaklanır; şarj sırasında ısınan elektrolit kapaklardan taşar ve kururken tortu bırakır. Gevşek kapaklar ve aşırı şarj da aynı sonucu doğurur. Akü üstü koruyucu donanımla ve uygun nötrleştirici çözeltiyle temizlenmeli, ardından su seviyesi yeniden kontrol edilmelidir.
Akü şarj olurken neden ısınır?
Şarj sırasında bir miktar ısınma normaldir. Ancak akü elle tutulamayacak kadar ısınıyorsa aşırı şarj, düşük elektrolit seviyesi, arızalı hücre veya uyumsuz şarj cihazı söz konusu olabilir. Bu durumda şarj durdurulmalı ve akü kontrol ettirilmelidir.
Kullanılmayan forklift aküsü nasıl saklanır?
Kurşun asit akü tam şarjlı halde, serin ve kuru bir yerde saklanmalı ve belirli aralıklarla şarj edilmelidir. Boş bırakılan akü sülfatlaşır ve kapasitesini kalıcı olarak kaybedebilir. Lityum aküler için üreticinin önerdiği saklama şarj seviyesine uyulur.