Dizel manliftlerde motor yağ yakıyorsa ne yapılmalı
Dizel motorlu eklemli ve teleskopik manliftlerde yağ seviyesinin sürekli düşmesi, egzozdan mavimsi duman çıkması önemli bir uyarıdır. Sorunun kaynağını doğru bulmak, gereksiz revizyondan da geç kalınmış motor arızasından da korur.
Motorun yağ yaktığı nasıl anlaşılır
Her dizel motor çok az miktarda yağ tüketir, bu normaldir. Sorun, iki yağ değişimi arasında sürekli ekleme yapmak gerektiğinde başlar. Yağ yakmayı yağ kaçağından ayırmak için önce motorun dışına, karter altına ve zemine bakılmalıdır. Dışarıda iz yoksa ve yağ eksiliyorsa, yağ büyük olasılıkla yanma odasına ya da emme tarafına geçiyordur.
- Egzozdan özellikle ilk çalıştırmada veya gaz verince mavimsi gri duman
- Yağ seviyesinin günlük kontrollerde belirgin biçimde düşmesi
- Egzoz çıkışında ve susturucuda yağlı, ıslak kurum
- Karter havalandırma hortumundan fazla buhar ve yağ gelmesi
- Çekiş gücünde azalma ve zor ilk çalışma
Yağ yakmanın olası nedenleri
Yağın yanma odasına ulaşmasının birkaç farklı yolu vardır ve her biri farklı bir onarım gerektirir. Bu nedenle mavi duman gördüğünüzde doğrudan motor revizyonu kararı vermek doğru değildir. Aşağıdaki başlıklar en sık karşılaşılan nedenleri, motorun alt ve üst bölümleriyle dış ekipmanlarına göre ayırır.
Segman ve gömlek aşınması
Uzun çalışma saatine ulaşmış motorlarda segmanlar ve silindir gömlekleri aşınır, segmanlar yuvasında yapışabilir. Bu durumda yanma basıncı kartere kaçar, yağ da silindir duvarından yanma odasına çıkar. Kompresyon düşüklüğü, karter basıncında artış ve soğuk havada zor çalışma bu nedeni destekleyen işaretlerdir.
Supap lastikleri ve kılavuzlar
Silindir kapağındaki supap lastikleri sertleştiğinde veya supap kılavuzları aşındığında yağ, supap gövdesi boyunca yanma odasına iner. Bu tip yağ yakma çoğunlukla motor bir süre rölantide bekledikten sonra gaz verildiğinde kısa süreli yoğun duman olarak görülür. Onarımı çoğu zaman tam revizyon değil silindir kapağı işidir.
Turbo ve karter havalandırması
Turbolu motorlarda turbo mil keçelerinin aşınması, yağın emme ya da egzoz tarafına geçmesine neden olur. Emme hortumu içinde yağ birikmesi bu durumu gösterir. Tıkalı karter havalandırma filtresi veya valfi de karter basıncını yükselterek yağı emme tarafına iter. Bu iki neden motor açılmadan teşhis edilip giderilebilir.
Teşhis için izlenecek adımlar
Doğru teşhis, en ucuz ve en kolay kontrolden başlayıp motoru açmaya doğru ilerler. Bu sıra hem zaman kazandırır hem de gereksiz parça değişimini önler. Servis ekibinin sahada izlediği temel sıra aşağıdaki gibidir ve her adımın sonucu bir sonrakinin gerekip gerekmediğini belirler.
- 1Yağ tüketimi belirli çalışma saatleri boyunca ölçülüp kayıt altına alınır
- 2Dış kaçaklar, karter havalandırması ve hava filtresi kontrol edilir
- 3Turbo emme ve egzoz tarafında yağ izi ve mil boşluğu kontrol edilir
- 4Karter basıncı ölçülür, gerekirse yağ analizi yapılır
- 5Her silindirde kompresyon testi yapılır, sonuçlar karşılaştırılır
- 6Gerekirse endoskop ile silindir duvarları ve supaplar incelenir
Belirtiye göre ilk değerlendirme
Aşağıdaki tablo, sahada gözlenen belirtilerle en olası nedeni ve beklenen onarım kapsamını bir araya getirir. Kesin karar yine ölçümle verilir, ancak tablo makineyi servise gönderirken ne beklemeniz gerektiğini anlamanıza yardımcı olur. Birden fazla belirti aynı anda görülüyorsa sorun motorun birden çok bölümünü ilgilendiriyor olabilir.
| Belirti | Olası neden | Beklenen işlem |
|---|---|---|
| Rölanti sonrası kısa süreli mavi duman | Supap lastikleri, kılavuzlar | Silindir kapağı onarımı |
| Sürekli duman, düşük kompresyon | Segman ve gömlek aşınması | Motor revizyonu |
| Emme hortumunda yağ | Turbo keçeleri | Turbo onarımı veya değişimi |
| Karterden yoğun buhar | Havalandırma tıkanıklığı veya segman | Havalandırma bakımı, ardından ölçüm |
| Islak egzoz, düşük yükte çalışma | Uzun süre rölantide bekleme | Kullanım alışkanlığının düzeltilmesi |
Yağ yakmayı önlemek için dikkat edilecekler
Manliftler sahada uzun süre rölantide bekletilir ve düşük yükte çalışır. Bu çalışma şekli dizel motorlarda segmanların kurumla yapışmasına yol açabilir. Yağ ve filtrelerin üreticinin önerdiği aralıkta, doğru viskozitede yağla değiştirilmesi ve hava filtresinin temiz tutulması motor ömrünü doğrudan etkiler. Kalitesiz ya da yanlış sınıfta yağ, kurum oluşumunu hızlandırır.
- Gereksiz rölanti süresini azaltın, iş yokken motoru durdurun
- Tozlu şantiyelerde hava filtresini daha sık kontrol edin
- Motor ısınmadan yüksek devir ve ağır yük vermeyin
- Yağ seviyesini her vardiya başında ölçün ve eklemeleri not edin
Yağ tüketimini kayıt altına almak
Yağ eklemelerini çalışma saati sayacıyla birlikte basit bir deftere ya da tabloya yazmak, sorunun ne zaman başladığını ve hangi hızla ilerlediğini gösterir. Bu kayıt servis ekibinin teşhis süresini kısaltır ve yağ tüketiminin ani mi yoksa yavaş mı arttığını ortaya koyar. Ani artış çoğu zaman turbo ya da havalandırma kaynaklıdır, yavaş artış ise genel aşınmaya işaret eder.
Yağ tüketimi artıyorsa servise başvurun
Yağ eklemesi sıklaştıysa, duman artıyorsa veya çekiş gücü düşüyorsa beklemek sorunu büyütür. Katalizör ya da partikül filtresi bulunan modellerde aşırı yağ yakma bu parçalara da zarar verebilir. Düşük yağ seviyesiyle çalışma ise yatak ve krank hasarına kadar gidebilir. Kiralık makinelerde bu tür bir arıza, işin ortasında makinenin sahadan çekilmesi ve programın aksaması anlamına gelir.
Manlift Servis ekibi teşhisi mobil servis araçlarıyla yerinde başlatır, revizyon gerekiyorsa işi Başakşehir'deki atölyede yapar. Kompresyon ve karter basıncı ölçülmeden revizyon önerilmez; işin silindir kapağıyla mı sınırlı kalacağı yoksa tam revizyon mu gerektiği, işçilik ve parçası ayrı yazılmış teklifte gösterilir. 0532 303 90 89 numarasından ulaşabilir, egzoz dumanının ve yağ çubuğunun fotoğrafını WhatsApp'tan gönderebilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Dizel manlift motoru ne kadar yağ eksiltirse normal sayılır?
Kabul edilebilir yağ tüketimi motorun modeline ve çalışma koşullarına göre değişir ve üreticinin kullanım kılavuzunda belirtilir. Pratikte iki değişim arasında sık sık ekleme gerekiyorsa veya tüketim kısa sürede belirgin artış gösterdiyse kontrol ettirmek gerekir.
Yağ yakan motorla çalışmaya devam etmek zararlı mı?
Kısa süreli ve hafif yağ yakma hemen arızaya yol açmaz, ancak sorun kendiliğinden geçmez. Yağ seviyesinin düşmesi yatakları riske atar, enjektörler ve egzoz sistemi kirlenir. Ayrıca yoğun duman kapalı alanlarda çalışmayı uygunsuz hale getirir.
Yağ katkı maddeleri yağ yakmayı durdurur mu?
Bazı katkılar yağı koyulaştırarak dumanı kısa süreliğine azaltabilir, ancak aşınmış segmanı ya da sertleşmiş supap lastiğini onarmaz. Asıl nedeni gizlediği için teşhisi de zorlaştırır. Üreticinin önerdiği özellikte yağ kullanmak ve nedeni bulmak daha doğru yaklaşımdır.
Motor revizyonu yerine motor değişimi daha mantıklı olabilir mi?
Blok, krank ve kapakta ciddi hasar varsa veya parça temini zorsa motor değişimi değerlendirilebilir. Çoğu durumda ise ölçüm sonrası yapılan revizyon yeterlidir. Karar, makinenin genel durumu, kalan kullanım planı ve teklifteki işçilik ile parça kalemleri birlikte değerlendirilerek verilir.
Mavi, beyaz ve siyah duman arasında ne fark vardır?
Mavimsi duman çoğunlukla yanan yağı gösterir. Beyaz duman soğuk çalıştırmada yanmamış yakıt ya da sürekli görülüyorsa yanma odasına su veya antifriz geçişi olabilir. Siyah duman ise fazla yakıt, tıkalı hava filtresi veya enjektör sorunlarına işaret eder.