Manlift periyodik bakımında kontrol edilen 12 nokta
Periyodik bakım, manliftin arıza çıkmadan önce gözden geçirildiği planlı bir servistir. Bu yazıda bakım sırasında kontrol edilen 12 temel noktayı ve her birinde neye bakıldığını sade bir dille anlatıyoruz.
Periyodik bakım neyi kapsar
Periyodik bakım; yağ ve filtre değişimlerinin yanında makinenin hidrolik, mekanik, elektrik ve emniyet sistemlerinin ölçülerek kontrol edilmesidir. Bakım aralığı üreticinin kılavuzunda çalışma saati veya takvim süresi olarak belirtilir. Bakım, yetkin kontrol personelinin yaptığı yasal periyodik kontrolden ayrıdır ve onun yerine geçmez, ama makineyi o kontrole hazır hale getirir.
| Bakım seviyesi | Kapsam |
|---|---|
| Günlük kullanım öncesi | Operatörün gözle ve fonksiyon kontrolü |
| Ara bakım | Yağlama, seviye kontrolleri, gevşeklik ve kaçak kontrolü |
| Yıllık bakım | Yağ ve filtre değişimleri, ölçümler, emniyet testleri |
| Kapsamlı bakım | Pim-burç ölçümü, yapısal muayene, büyük parça kontrolü |
Hidrolik ve mekanik kontroller
Manliftin yükselme, dönme ve yürüme hareketlerinin tamamı hidrolik ya da mekanik aktarma organlarına dayanır. Bu nedenle bakımın önemli bir bölümü yağ, hortum, silindir, pim ve tekerlerin durumuna ayrılır. İlk beş kontrol noktası bu sistemleri kapsar ve küçük kaçaklarla aşınmaları büyümeden yakalamayı amaçlar.
Hidrolik yağ ve filtreler
Yağ seviyesi, rengi ve kokusu kontrol edilir. Bulanık, köpüklü veya yanık kokulu yağ, su karışması ya da aşırı ısınmayı gösterir. Emiş, dönüş ve basınç filtreleri üreticinin önerdiği aralıkta değiştirilir, depo havalandırma kapağı temizlenir ve gerekirse yağ analizi yapılır. Kirli yağ pompa ve valflerin ömrünü kısalttığı için bu kontrol atlanmaz.
Hortumlar ve bağlantılar
Bom ve makas boyunca uzanan hortumlarda sürtünme izi, çatlak, şişme ve rakor sızıntısı aranır. Hortum kılavuzları ve kelepçeler kontrol edilir. Dış kılıfı aşınmış ya da tel örgüsü görünen hortumlar, patlama riski nedeniyle beklemeden değiştirilir. Yeni hortumun basınç sınıfı ve uzunluğu orijinal hortumla aynı olmalı, döşenme yolu da eskisi gibi korunmalıdır.
Silindirler ve tutucu valfler
Kaldırma, bom ve jib silindirlerinde keçe kaçağı ve mil yüzeyinde çizik olup olmadığına bakılır. Platform yüklü olarak bekletilip kendiliğinden inme olup olmadığı izlenir. Silindir üzerindeki tutucu valflerin hortum hasarında yükü güvenle tutması, bakımın en kritik testlerinden biridir. Kaçak veren keçeler, sorun büyümeden ayrı teklifle yenilenir.
Pim, burç ve mafsallar
Bom ve makas mafsallarındaki boşluk ölçülür, pim tutucu cıvata ve segmanlar kontrol edilir. Gresörlüğü olan noktalar yağlanır. Aşırı boşluk sepette sallantıya ve kol deliklerinde ovalleşmeye yol açtığı için ölçüm sonuçları raporda kayıt altına alınır. Böylece aşınmanın hangi hızla ilerlediği bakımdan bakıma izlenebilir ve değişim planlı bir duruşa denk getirilir.
Tekerler, yürüyüş ve fren
Teker aşınması, bijon sıkılığı ve göbek durumu kontrol edilir. Yürüyüş redüktörlerinin yağ seviyesine ve sızıntıya bakılır. Fren, düz zeminde ve üreticinin belirttiği eğimde tutma testiyle denenir, fren açma devresinin doğru çalıştığı doğrulanır. Dönüş tablası olan modellerde dönüş redüktörü ve dişli boşluğu da bu kontrole dahil edilir.
Motor, elektrik ve kumanda kontrolleri
Güç kaynağı ister dizel motor ister akü olsun, makinenin her hareketi sağlıklı bir enerji ve kumanda sistemine bağlıdır. Sonraki dört kontrol noktası, motorun ya da akü grubunun durumunu, kumanda kollarını, kablo tesisatını ve teşhis kayıtlarını kapsar. Bu kontrollerde ölçüm cihazları ve teşhis yazılımı birlikte kullanılır.
Motor veya akü grubu
Dizel modellerde motor yağı, yakıt ve hava filtreleri değiştirilir, kayış ve soğutma sistemi kontrol edilir. Akülü modellerde her hücrenin voltajı ve elektrolit seviyesi ölçülür, kutup başları temizlenir. Şarj cihazının doğru çalıştığı ve akü bağlantılarının sıkı olduğu doğrulanır. Zayıf hücreler, akü grubunun tamamı değişmeden önce tespit edilir.
Kumanda kolları ve kontrol paneli
Sepet ve zemin kumanda panellerindeki joystickler, düğmeler ve anahtarlar tek tek denenir. Kumanda kolunun orantılı hareket verdiği, bırakıldığında nötre döndüğü kontrol edilir. Panel kapaklarının ve etiketlerin yerinde ve okunur olması da bakım listesindedir. Sepet panelinin kapağı da kontrol edilir, çünkü içeri giren su ve toz sık arıza nedenidir.
Kablo tesisatı ve sensörler
Bom içinden geçen kablolarda ezilme ve kopukluk aranır, soket bağlantılarında oksitlenme kontrol edilir. Açı, uzunluk ve yükseklik sensörleri doğru değeri okuyor mu diye teşhis yazılımıyla izlenir. Kayıtlı hata kodları okunur ve nedenleri raporlanır. Gevşek bir soket, sahada açıklanamayan duruşların ve sensör hatalarının arkasındaki en yaygın nedenlerden biridir.
Teşhis yazılımı ve hata kayıtları
Modern manliftlerin kontrol kartı, geçmiş arızaları ve çalışma saatini kaydeder. Bakımda bu kayıtlar okunarak operatörün fark etmediği aralıklı arızalar ortaya çıkarılır. Yazılım parametreleri, üreticinin belirttiği değerlerle karşılaştırılır ve gerekiyorsa kalibrasyon yapılır. Bu adım, sahada tekrar eden ama servis geldiğinde görünmeyen arızaların kaynağını bulmanın en pratik yoludur.
Emniyet sistemleri ve yapı kontrolleri
Son üç kontrol noktası doğrudan sepetteki çalışanın güvenliğiyle ilgilidir. Emniyet sistemlerinin bir gün gerçekten devreye girmesi gerektiğinde çalışacağından emin olmanın tek yolu, bakımda onları bilinçli olarak tetikleyip test etmektir. Yapısal kontroller ise metal yorgunluğu ve hasarı erken görmeyi sağlar. Bu kontrollerde bulunan bir eksik, giderilene kadar makinenin kullanılmaması gerektiğini gösterir.
Acil durdurma ve acil indirme
Her iki paneldeki acil durdurma butonu basılarak tüm hareketlerin kesildiği doğrulanır. Elle veya yardımcı pompayla çalışan acil indirme sistemi, platform yükseltilmiş halde denenir. Zemin personelinin acil indirme düzeneğinin yerini bilmesi de önerilir. Acil indirme kolunun veya pompasının erişilebilir olması ve yanında açıklayıcı etiket bulunması da kontrol edilir.
Eğim, yük ve limit alarmları
Eğim sensörü, makine eğimli bir yüzeye alınarak test edilir. Aşırı yük sistemi, kalibre ağırlıklarla sepet kapasitesi aşılarak denenir. Uyarıların zamanında çaldığı ve hareketlerin üreticinin tarif ettiği şekilde kısıtlandığı kontrol edilir. Sensörlerden biri devre dışı bırakılmışsa veya köprülenmişse bu durum raporda açıkça belirtilir ve düzeltilir.
- Eğim alarmı ve yürüyüş kısıtlaması
- Aşırı yük uyarısı ve hareket kilidi
- Bom ve makas limit anahtarları
- Hareket ikaz sesi ve flaşör
Sepet, korkuluk ve şasi
Sepet korkulukları, giriş kapısının kendiliğinden kapanması ve emniyet kemeri bağlantı noktaları kontrol edilir. Bom, makas ve şasi kaynaklarında çatlak, deformasyon ve korozyon aranır. Kapasite ve uyarı etiketlerinin eksiksiz olması da bu kontrolün parçasıdır. Darbe izi taşıyan bom ve korkuluk parçaları, düzeltme yerine üreticinin önerdiği şekilde onarılır veya değiştirilir.
Bakım için servise ne zaman başvurmalı
Bakım zamanı çalışma saati sayacından takip edilmeli, sezon başında veya uzun bir kiralama dönüşünde ek kontrol planlanmalıdır. Yasal periyodik kontrol tarihinden önce bakım yaptırmak, kontrolde çıkabilecek eksikleri önceden gidermeyi sağlar. Ayrıca bakım kayıtları düzenli tutulan bir makine, ikinci el değerini de daha iyi korur.
Manlift Servis, mobil servis araçlarıyla bakımı sahada yapar ve düzenli takip isteyen işletmelere yıllık bakım anlaşmaları sunar. Her bakım sonrası yapılan işleri ve ölçümleri içeren yazılı servis raporu teslim edilir. Bakım planı için 0532 303 90 89 numarasından ulaşabilir, makinenin etiketini WhatsApp'tan gönderebilirsiniz.
- Bakım aralığı dolduğunda veya dolmak üzereyken
- Uzun süre çalışmadan bekleyen makine yeniden kullanılmadan önce
- Kiralama dönüşünde hasar veya kaçak fark edildiğinde
Sık sorulan sorular
Manlift bakımı kaç saatte bir yapılmalı?
Bakım aralığı makinenin modeline göre değişir ve üreticinin kılavuzunda çalışma saati ile takvim süresi olarak verilir. Hangisi önce dolarsa bakım o zaman yapılır. Tozlu, nemli veya yoğun kullanım koşullarında aralığı kısaltmak faydalıdır.
Bakım raporu yasal periyodik kontrol belgesi yerine geçer mi?
Hayır. Servis bakım raporu yapılan işleri ve ölçümleri kayıt altına alır. Yasal periyodik kontrol ise yetkin kontrol personeli tarafından ayrıca yapılır ve kendi belgesiyle sonuçlanır. Bakım, makinenin bu kontrole hazır olmasına yardımcı olur.
Az kullanılan bir manlift de bakıma ihtiyaç duyar mı?
Evet. Uzun süre bekleyen makinelerde akü deşarj olur, keçeler kurur, yağ nem çeker ve paslanma başlar. Bu nedenle çalışma saati dolmasa bile üreticinin belirttiği takvim süresinde bakım yapılmalı, bekleyen makine ara sıra çalıştırılmalıdır.
Periyodik bakım ne kadar sürer?
Süre; makinenin tipine, yüksekliğine, bakım seviyesine ve bakım sırasında çıkan ek işlere göre değişir. Sahada yapılan standart bakımlar çoğu zaman makine başında tamamlanır. Ek onarım gerekirse ayrı teklif sunulur ve onayınızla işe başlanır.