Akülü makaslı platformlarda akü ömrünü uzatmanın 8 yolu
Akülü makaslı platformlarda akü seti, makinenin en pahalı sarf parçalarından biridir ve ömrü büyük ölçüde günlük kullanım alışkanlıklarına bağlıdır. Aşağıdaki sekiz uygulama, akünün kapasitesini daha uzun süre korumasına ve beklenmedik duruşların azalmasına yardımcı olur.
Akü ömrünü kısaltan başlıca etkenler
Makaslı platformlarda en yaygın kullanılan sulu tip kurşun asit aküler, derin döngülü çalışmaya uygun tasarlanmıştır; yine de yanlış şarj, düşük su seviyesi ve uzun süre boş bekletme gibi etkenler plakalarda sülfatlaşmaya ve kapasite kaybına neden olur. Bakımsız jel ve AGM aküler ile lityum aküler de kendi kurallarına uyulmadığında beklenenden erken yıpranır. Aşağıdaki maddeler ağırlıklı olarak sulu akülere yöneliktir, farklılıklar ayrıca belirtilmiştir.
- Sık sık derin boşaltma ve eksik şarj
- Düşük elektrolit seviyesi ve yanlış su takviyesi
- Oksitli kutup başları ve kirli akü üstü
- Akü tipine uygun olmayan şarj cihazı
- Aşırı sıcak ortam ve uzun süre boş bekletme
Akü ömrünü uzatmanın sekiz yolu
Bu uygulamaların çoğu operatörün ya da bakım sorumlusunun günlük rutinine kolayca eklenebilir. Hepsinin ortak noktası, aküyü aşırı boşalmadan, aşırı ısınmadan ve kirden korumaktır. Kiralama filolarında bu rutinin her şantiyede, her operatör tarafından aynı biçimde ve hiç aksatılmadan uygulanması özellikle önemlidir.
Aküyü tamamen boşaltmadan şarja takın
Akünün sürekli olarak sonuna kadar kullanılması, plakaları en çok yoran durumdur. Şarj göstergesi düşük seviyeye indiğinde ya da düşük akü uyarısı geldiğinde makineyi şarja almak gerekir. Düşük akü uyarısına rağmen çalışmaya devam etmek hem aküye zarar verir hem de motor ve kart üzerinde gereksiz yük oluşturur.
Şarjı yarıda kesmeyin
Sulu akülerde şarj cihazı, şarjın son aşamasında hücreleri dengeleyen bir tamamlama süreci uygular. Mola aralarında kısa kısa şarj yapmak ve şarjı tamamlanmadan makineyi kullanmak, bu aşamanın sürekli atlanmasına yol açar. Mümkün olduğunca günlük çalışma sonunda makineyi şarja takıp şarj cihazı tam dolu bilgisini verene kadar beklemek gerekir.
Su seviyesini doğru zamanda kontrol edin
Sulu akülerde elektrolit seviyesi plakaların üzerinde olmalıdır. Saf su, şarj tamamlandıktan sonra ve üreticinin belirttiği seviyeye kadar eklenir; şarjdan önce fazla su eklemek, şarj sırasında elektrolitin taşmasına yol açar. Kontrol için sabit bir gün belirlemek, kontrolün unutulmasını önler. Çeşme suyu yerine yalnızca saf su kullanılmalıdır.
Kutup başlarını ve akü üstünü temiz tutun
Kutup başlarında biriken beyaz veya yeşil oksit, temas direncini artırarak gerilim düşümüne ve ısınmaya neden olur. Akü üstündeki nemli kir tabakası da hücreler arasında kaçak akım yolu oluşturur. Temizlik makine kapalıyken yapılmalı, bağlantılar sıkılık açısından kontrol edilmeli ve kutup başlarına uygun koruyucu sürülmelidir.
Doğru şarj cihazını kullanın
Şarj cihazının akü tipine ve gerilimine uygun programda çalışması gerekir. Akü seti sulu tipten jel, AGM veya lityuma değiştirildiğinde şarj cihazının ayarı ya da kendisi de değiştirilmelidir. Arızalı ya da yanlış ayarlı bir şarj cihazı, aküyü sürekli eksik ya da aşırı şarj ederek kısa sürede yıpratır.
Lityum akülerde dikkat edilecekler
Lityum aküler su takviyesi gerektirmez ve ara şarja daha dayanıklıdır, ancak akü yönetim sistemiyle uyumlu şarj cihazı kullanılması şarttır. Çok soğuk ortamda şarj etmek ve uzun süre tamamen boş bekletmek lityum akülere de zarar verir. Akü yönetim sisteminin verdiği uyarılar göz ardı edilmemelidir.
Aşırı sıcak ve soğuktan koruyun
Yüksek sıcaklık akünün kimyasal yıpranmasını hızlandırır, soğuk ise kullanılabilir kapasiteyi geçici olarak düşürür. Yaz aylarında makineyi doğrudan güneş altında şarj etmek yerine gölgeli ve havadar bir alan tercih edilmelidir. Kışın ise mümkünse kapalı alanda şarj etmek hem şarj verimini hem de sabah ilk kullanımdaki performansı iyileştirir.
Uzun süre kullanılmayacaksa doğru depolayın
Sezon dışı veya şantiye arası bekleme dönemlerinde akü kendi kendine yavaşça boşalır. Makine tam şarjlı olarak park edilmeli, ana şalter kapatılmalı ve belirli aralıklarla şarj durumu kontrol edilip takviye şarj yapılmalıdır. Boş bekleyen bir akü birkaç hafta içinde geri dönüşü zor bir sülfatlaşmaya uğrayabilir.
Hücre kontrolüyle zayıf aküyü erken bulun
Bir akü setinde tek bir zayıf hücre ya da akü, bütün setin performansını düşürür ve diğer aküleri de zorlar. Periyodik bakımda her akünün tek tek gerilimi ve sulu tiplerde elektrolit yoğunluğu ölçülerek zayıf eleman erkenden tespit edilebilir. Böylece sadece arızalı akü değiştirilerek setin geri kalanı korunur.
Günlük ve haftalık kontrol listesi
Yukarıdaki maddeleri kontrol periyotlarına göre düzenlemek, sahadaki ekibin rutini benimsemesini kolaylaştırır. Aşağıdaki tablo genel bir örnektir; kesin aralıklar için akü ve makine üreticisinin önerilerine uyulmalıdır. Kontrollerin bir deftere ya da forma işlenmesi, sorunun ne zaman başladığını görmeyi ve servise doğru bilgi vermeyi kolaylaştırır. Su takviyesi ve şarj sırasında ise aşağıdaki güvenlik kurallarına uyulmalıdır.
- Şarj sırasında akü kapağını açık bırakarak gazın dağılmasını sağlayın
- Şarj alanında sigara içilmemesi ve kıvılcım kaynağı bulunmaması gerekir
- Elektrolitle çalışırken eldiven ve göz koruyucu kullanın
| Periyot | Kontrol | Kim yapar |
|---|---|---|
| Her gün | Şarj göstergesi ve günlük tam şarj | Operatör |
| Her gün | Şarj kablosu ve fişte hasar kontrolü | Operatör |
| Her hafta | Su seviyesi ve saf su takviyesi | Bakım sorumlusu |
| Her hafta | Kutup başları ve akü üstü temizliği | Bakım sorumlusu |
| Periyodik bakımda | Akü gerilimi ve hücre ölçümü | Servis teknisyeni |
| Periyodik bakımda | Şarj cihazı çıkışı ve ayarı | Servis teknisyeni |
Akü sorunlarında servise başvurulması gereken durumlar
Tam şarja rağmen makine kısa sürede düşük akü uyarısı veriyorsa, şarj cihazı hata gösteriyorsa, akü kasasında şişme, sızıntı veya aşırı ısınma varsa ya da makine bir gecede boşalıyorsa ölçüm yapılması gerekir. Sorun her zaman akünün kendisinde değildir; şarj cihazı, kaçak akım veya kontrol kartı da benzer belirtiler verebilir.
Manlift Servis ekibi akü setini tek tek ölçer, şarj cihazını ve sistemdeki kaçak akımı kontrol eder, gerekiyorsa sadece zayıf akünün değiştirilmesini önerir. Şarj cihazı ekranının ve akülerin fotoğrafını 0532 303 90 89 numarasına WhatsApp'tan gönderebilirsiniz. Filonuz için yıllık bakım anlaşmalarıyla akü kontrolleri periyodik bakıma dahil edilebilir.
Sık sorulan sorular
Makaslı platform aküsü değişim zamanı nasıl anlaşılır?
Tam şarjdan sonra çalışma süresinin belirgin biçimde kısalması, şarjın normalden çok daha uzun sürmesi, yük altında gerilimin hızla düşmesi ve tek tek ölçümlerde akülerden birinin diğerlerinden ayrışması değişim zamanının yaklaştığını gösterir. Karar ölçüme dayanmalı, sadece makinenin yaşına bakılarak verilmemelidir.
Akü setindeki tek bir akü değiştirilebilir mi?
Set görece yeni ise ve diğer aküler sağlıklı ölçülüyorsa tek akü değişimi yapılabilir. Ancak set eskiyse yeni akü, eski akülerle aynı hızda çalışmak zorunda kalacağı için kısa sürede yıpranır. Bu durumda tüm setin değişimi daha uzun ömürlü bir çözümdür.
Sulu aküden lityum aküye geçmek mümkün mü?
Birçok makaslı platformda mümkündür, ancak lityum akünün makineyle uyumlu olması, şarj cihazının değiştirilmesi ve bazı modellerde kart ayarlarının güncellenmesi gerekir. Ağırlık farkı da makinenin dengesini etkileyebileceği için üreticinin onayladığı çözümler tercih edilmelidir.
Makine gece boyunca şarjda kaldığı halde sabah akü neden zayıf?
Şarj cihazı şarjı tamamlamadan kesilmiş olabilir; uzatma kablosu, priz arızası veya gece yaşanan bir elektrik kesintisi buna yol açar. Cihazın kendisi arızalıysa ya da setteki bir akü zayıflamışsa da aynı belirti görülür. Sabah şarj cihazının ekranını kontrol etmek, sorun tekrarlıyorsa ölçüm yaptırmak gerekir.